Dernekler, genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulundan oluşan üç zorunlu organa sahiptir. Bu organlara ait görev, yetki ve sorumluluklar başka organlara devredilemez. Derneğin sağlıklı işlemesi, iki organın rollerini doğru bilmesine bağlıdır: yönetim kurulu derneği yürütür, denetim kurulu bu yürütmeyi denetler.
Dernek Yönetim Kurulu Nedir?
Yönetim kurulu derneğin yürütme ve temsil organıdır. Üyeler
genel kurulca seçilir. Kurul, beş asıl ve beş yedek üyeden az olmamak üzere
tüzükte belirtilen sayıda üyeden oluşur.
Yönetim Kurulunun Başlıca Görevleri
- Derneği
yönetmek ve temsil etmek: Kurul, kanun ve tüzük çerçevesinde derneğin
günlük işlerini yürütür, alınan kararların uygulanmasını sağlar ve derneği
dış ilişkilerde temsil eder. Temsil görevi, kurul tarafından üyelerden
birine veya üçüncü bir kişiye verilebilir.
- Gelir
toplama ve görevlendirme: Dernek gelirlerini toplayacak kişiler
yönetim kurulu kararıyla belirlenir. Ücretli görevliler de yine yönetim
kurulu kararıyla göreve başlatılır.
- Genel
kurulu toplantıya çağırmak: Yönetim kurulu genel kurulu toplantıya
çağırmazsa, üyelerden birinin başvurusu üzerine sulh hâkimi üç üyeyi bu
görevle görevlendirir.
- Dernek
beyannamesi: Yönetim kurulu başkanları, her takvim yılının ilk dört
ayı içinde bir önceki yıla ait dernek beyannamesini mülki idare amirliğine
sunmakla yükümlüdür.
Kurul üyeliklerinde boşalma olursa: Üye sayısı,
boşalmalar nedeniyle üye tamsayısının yarısının altına düşerse genel kurul,
kalan yönetim kurulu üyeleri veya denetim kurulu tarafından bir ay içinde
toplantıya çağrılır.
Dernek Denetim Kurulu Nedir?
Denetim kurulu, derneğin zorunlu organıdır. Üç asıl ve üç
yedek üyeden az olmamak üzere tüzükte belirtilen sayıda üyeden oluşur.
Denetim Kurulunun Görev ve Yetkileri
5253 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre denetim kurulu
şunları denetler:
- Derneğin,
tüzükte gösterilen amaç ve çalışma konuları doğrultusunda faaliyet
gösterip göstermediğini
- Defter,
hesap ve kayıtların mevzuata ve tüzüğe uygun tutulup tutulmadığını
Denetim bir yılı geçmeyen aralıklarla yapılır. Sonuçlar bir
rapor halinde yönetim kuruluna, genel kurul toplandığında da genel kurula
sunulur.
Denetim kurulunun yetkileri de önemlidir. Üyelerin istemi
üzerine her türlü bilgi, belge ve kaydın dernek yetkililerince gösterilmesi
veya verilmesi zorunludur. Ayrıca genel kurul, yönetim kurulu veya bağımsız
denetim kuruluşlarınca denetim yapılmış olması, denetim kurulunun yükümlülüğünü
ortadan kaldırmaz.
Organ Üyelerinin Sorumluluğu
Türk Medeni Kanunu'na göre organlar, hukuki işlemleri ve
diğer fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokar. Ayrıca kusurlarından dolayı
kişisel olarak da sorumludur. Bu nedenle kararların usulüne uygun alınması,
defter ve kayıtların düzenli tutulması ve denetim raporlarının zamanında
hazırlanması hem derneği hem de görevdeki üyeleri korur.
Sık Sorulan Sorular
Yönetim kurulu en az kaç üyeden oluşur? En az beş
asıl ve beş yedek üyeden.
Denetim kurulu en az kaç üyeden oluşur? En az üç asıl
ve üç yedek üyeden.
Denetim kurulu ne sıklıkla denetim yapar? Bir yılı
geçmeyen aralıklarla.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Derneğinize özgü
durumlar için tüzüğünüz ve güncel mevzuat esas alınmalı, gerekirse uzman
desteği alınmalıdır.
